"Nội dung xóa bỏ cơ quan chủ quản ban hành trong nghị quyết của Chính phủ. Để làm được điều này, từng bước phải nâng cao năng lực quản lý của các trường", Vụ trưởng Đại học Trần Thị Hà trao đổi với báo chí chiều 4/3.

- Vừa qua, Thủ tướng ban hành chỉ thị về đổi mới quản lý giáo dục đại học giai đoạn 2010 - 2012. Để thực hiện việc này, nhiệm vụ sắp tới của các bộ, ngành liên quan cũng như các trường ĐH, CĐ sẽ là gì?

- Trong chỉ thị về đổi mới quản lý giáo dục đại học trong 3 năm tới, Thủ tướng giao 12 nhiệm vụ cho Bộ GD&ĐT và một số nhiệm vụ khác cho các bộ, ngành, địa phương có trường ĐH, CĐ. Bộ GD&ĐT đã tổ chức họp báo để làm rõ nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương và các trường.

Sắp tới, các trường sẽ phải xác định, yếu tố nào ở trường mình đang là yếu kém nhất, đồng thời xác định chiến lược cho phát triển giáo dục đại học đến năm 2015 và những năm sau. Còn Bộ GD&ĐT sẽ tập trung hoàn thành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để tới đây giao quyền tự chủ mạnh hơn cho các trường và quản lý các trường bằng văn bản pháp luật. Bộ cũng sẽ xây dựng kế hoạch để vừa kiểm tra đôn đốc vừa sơ kết tình hình thực hiện từ nay tới năm 2013.

- Trước đây chúng ta từng đề cập tới việc xóa bỏ cơ chế chủ quản và giao quyền cho các trường đại học. Với chủ trương của Thủ tướng thể hiện trong chỉ thị về đổi mới toàn diện trong quản lý nhà nước các trường ĐH, CĐ, đã đến lúc chúng ta đặt lại vấn đề này?

- Nội dung xóa bỏ cơ quan chủ quản được ban hành trong nghị quyết số 14 của Chính phủ. Đó là chỉ đạo của Chính phủ cho hoạt động của Bộ GD&ĐT cũng như của cả hệ thống giáo dục. Do đó, đây là việc vẫn phải thực hiện nhưng trong từng giai đoạn. Để có thể xóa bỏ được cơ quan chủ quản, từng bước phải nâng cao năng lực quản lý của các trường.

Và để làm một bước đệm trước khi thực hiện được việc xóa bỏ cơ chế chủ quản, từ nay đến năm 2013 sẽ phân cấp mạnh mẽ hơn việc kiểm tra, giám sát hoạt động của các trường cho các bộ, ban, ngành, địa phương, đồng thời đẩy mạnh hơn nữa năng lực các trường trong việc thực hiện nhiệm vụ này. Bộ GD&ĐT sẽ nắm việc quản lý nhà nước thông qua các văn bản quy phạm pháp luật và tiến hành kiểm tra, thanh tra, đánh giá.

- Nhiều ý kiến cho rằng, bước quan trọng để tiến tới lộ trình xóa bỏ cơ chế chủ quản chính là quy hoạch lại mạng lưới các trường đại học và phân tầng trình độ các trường. Vụ trưởng nghĩ sao về điều này?

- Đó cũng là một nội dung triển khai tới đây của Bộ GD&ĐT, trong đó có phần cùng làm việc với Bộ Xây dựng và các địa phương để làm rõ quy hoạch mạng lưới các trường ĐH, CĐ.

Một vấn đề nữa là siết chặt, thực hiện đúng các tiêu chí để thành lập trường. Vì vậy, những trường sẽ thành lập phải đảm bảo đúng tiêu chí, những trường đã thành lập cũng phải rà soát để đáp ứng các tiêu chí. Trên cơ sở đó, thông qua việc kiểm định đánh giá chất lượng, sẽ cùng thực hiện phân tầng các trường trọng điểm.

- Mấu chốt của đổi mới quản lý giáo dục chính là tăng cường tự chủ cho các trường. Vậy, thế nào là quyền tự chủ đầy đủ của các trường và trong giai đoạn này Bộ sẽ giao quyền tự chủ cho các trường đến mức độ thế nào?

- Tự chủ là quyền thể hiện sự chủ động, tính độc lập trong việc quyết định và chịu trách nhiệm trước công việc đó. Ví dụ, hiện nay, trong tuyển sinh, Bộ tổ chức tuyển sinh chung nhưng chỉ quy định một điểm sàn còn trường tự xác định điểm trúng tuyển để đảm bảo chất lượng đào tạo và danh tiếng của mình.

Hay như trong đào tạo, Bộ có văn bản quy định điều kiện để tổ chức đào tạo và hoạt động của trường. Và trường được phép hoạt động trong khuôn khổ đó, không phải xin phép Bộ. Trong việc cấp bằng cũng vậy, trường nào đủ điều kiện thì được làm, không phải xin phép Bộ. Việc mở ngành Bộ cũng đã đã giao cho ĐH Quốc gia và 3 ĐH vùng tự quyết.

Hiện, quyền của các trường trong vấn đề nhân sự, hợp tác quốc tế, hoạt động khoa học, tổ chức đào tạo rất mạnh, cái khó của nhiều trường chính là kinh phí. Nhiều trường muốn tổ chức đào tạo với điều kiện cao, mức học phí chưa đáp ứng thì họ cũng không thể nâng mức phí này.

Ngọc Thắng (Theo VnExpress)